Kalkulator znaków chromatycznych
Zależnie od armatury zapisana nuta brzmi naturalnie, z krzyżykiem lub z bemolem, i czasem trzeba zapisać znak chromatyczny, by uzyskać ten, który chcesz. To narzędzie odpowiada w obie strony. Działa w przeglądarce, za darmo, bez konta i bez pobierania.
Ładowanie narzędzia…
Jak z niego korzystać
Zacznij od wyboru: armatura z listy, od siedmiu bemoli do siedmiu krzyżyków. Każdy wiersz podaje też dotyczące jej tonacje durową i molową. Potem wybierz jedną z dwóch zakładek.
W tonacji : masz literę dźwięku (C, D, E…) i chcesz wiedzieć, czym staje się przy tej armaturze.
- Kliknij literę.
- Narzędzie ogłasza dźwięk, który brzmi, na przykład „F staje się Fis”.
- Tabela wymienia pięć możliwych znaków chromatycznych tej litery, od podwójnego bemola do podwójnego krzyżyka. Wskazuje ten, który jest już nadany przez armaturę („Nic do zapisania”) oraz, dla każdego z pozostałych, jaki znak zapisać przed nutą.
- Pięciolinia pokazuje te pięć dźwięków, a grany klawisz zapala się na klawiaturze.
Uzyskaj klawisz : chcesz konkretny klawisz i szukasz, jak go zapisać.
- Dotknij pożądanego klawisza na klawiaturze.
- Narzędzie podaje wszystkie możliwe zapisy tego klawisza, ze znakami chromatycznymi do umieszczenia przed nutą, z uwzględnieniem wybranej armatury.
- Pięciolinia je pokazuje; zapis zgodny z armaturą jest oznaczony na zielono.
Znaki chromatyczne w skrócie
- Znak krzyżyk (♯) podnosi dźwięk o półton.
- Znak bemol (♭) obniża go o półton.
- Znak podwójny krzyżyk (♯♯) podnosi go o cały ton; znak podwójny bemol (♭♭) obniża go o cały ton.
- Znak kasownik (♮) znosi znak chromatyczny, pochodzący z armatury lub zapisany wcześniej, i przywraca dźwiękowi naturalność.
Znak chromatyczny zapisany przed nutą, zwany przygodnym, obowiązuje do końca taktu, na tej samej linii lub w tej samej przestrzeni. Od następnej kreski taktowej armatura odzyskuje swoje prawa.
Przykład
Weźmy armaturę z jednym krzyżykiem (G-dur lub e-moll). Wszystkie F są tam z krzyżykiem: zapisane F gra się więc jako Fis.
- Aby zagrać Fis, nie trzeba nic zapisywać: armatura już to daje.
- Aby zagrać F naturalne, trzeba zapisać kasownik przed nutą.
- Aby uzyskać Fisis (klawisz G), zapisuje się podwójny krzyżyk.
W zakładce „Uzyskaj klawisz” wybierz klawisz G: zobaczysz, że można go zapisać zarówno jako G naturalne, jak Fisis czy Asas, ale pierwszy zapis jest zdecydowanie najczęstszy.
Dlaczego kilka zapisów dla tego samego klawisza?
Klawisz klawiatury może nosić kilka nazw: mówimy o dźwiękach enharmonicznych. Wybór zapisu zależy od kontekstu: tonacji, gamy, kierunku melodii. W armaturze z krzyżykami pisze się raczej krzyżyki; w armaturze z bemolami raczej bemole. Podwójne znaki chromatyczne są rzadkie i służą do zachowania logiki gamy.
Wskazówki do ćwiczeń
- Weź znany Ci utwór i przeczytaj jego armaturę: które dźwięki są zmienione, choć nie widać tego przed nimi?
- Poszukaj potem kasowników: znoszą one znak chromatyczny armatury i tu najczęściej się mylimy.
- Użyj drugiej zakładki, by zrozumieć, dlaczego kompozytor pisze czasem Dis zamiast Es.
- Zmieniaj armaturę, zachowując literę: zobaczysz, jak szybko ten sam klawisz zmienia nazwę.